Finowie to bardzo nam bliski naród, ale mentalnie wyjątkowo odległy. Nie zdajemy sobie sprawy z wzajemnej bliskości, być może dlatego, że Finowie to ludzie bardzo skryci i sprawiający wrażenie niechętnych i wiecznie niezadowolonych. Nic bardziej mylnego. Kiedy poznać ich bliżej okazuje się, że znają nasza historie lepiej niż nie jeden Polak. Nie przez przypadek.

Tak jak Królowa Bona – o której w Polsce słyszał każdy – przywiozła nam ziemniaki i szeroko pojęta włoszczyznę (stąd w końcu ta nazwa) tak Katarzyna Jagiellonka przywiozła kulturę i Europę do Finlandii. Skandynawowie mieli swój wielki czas w okresie wikingów, a potem podczas wojen szwedzkich. W między czasie głodowali i klepali słodka biedę. Bo jak tu żyć, kiedy 20 cm pod ziemią wszędzie leży granit?

Historia kultury Finlandii zaczyna się od momentu wstąpienia na tron Katarzyny Jagiellonki. Wikipedia pisze o niej lakonicznie ale znacząco:

„4 października 1562 w Wilnie poślubiła księcia Finlandii Jana Wazę, późniejszego króla Szwecji Jana III. Zamieszkała wraz z mężem w Turku, gdzie prowadziła własny dwór. Król Szwecji Eryk XIV, podejrzewając Jana o spiskowanie z Rzeczpospolitą, 12 sierpnia 1563 zdobył Turku i uwięził parę książęcą w zamku Gripsholm, niedaleko Sztokholmu. Tu 20 czerwca 1566 powiła syna Zygmunta, późniejszego króla Polski i Szwecji. Wiosną 1569 koronowana na królową Szwecji. Próbowała zachować wpływy katolicyzmu w Kraju Trzech Koron. Pod jej wpływem Jan III wydał przepisy liturgiczne dla kościoła luterańskiego. Jej gusta artystyczne miały wpływ na wznoszenie wielu szwedzkich budowli renesansowych, wzorowanych na dziełach polskiego renesansu. Pochowana wraz z mężem w katedrze w Uppsali”.

 Do dziś świętują moment przybycie Katarzyny do Turku – książę Fiński witał ją publicznie mówiąc: Witam moja piękną żonę, pochodząca z największego rodu europy i bardzo bogatą…- tą ostatnią część powtarzał zawsze kilkakrotnie.

Finowie, kiedy dadzą się poznać i zaprzyjaźnią, są ludźmi bardzo oddanymi i lojalnymi. Nie ukrywają podziwu dla polskiej kultury i dumni są z tego, że to dzięki nam  weszli na europejski salony. Warto jeździć na wschód, by wbrew rosyjskiej i sowieckiej propagandzie przypomnieć sobie i na własne oczy przekonać się o sile naszej kultury. Do dziś pozostały tam jej silne ślady – jeśli nie materialne, to w świadomości mieszkańców. To szczególnie ciekawe w porównaniu z oddziaływaniem kultury rosyjskiej – wiemy najlepiej ile i jakie zostawiła ślady…

Finowie nas lubią i podziwiają za wspólna historię. Potop szwedzki, w którym uczestniczyli razem ze Szwedami, jest jednym z ich największych osiągnięć militarnych. Odbierają to inaczej niż my. Dla nich to był rewanż za próbę zdławienia protestantyzmu. Dlatego do dzisiaj sa bardzo wrażliwi na tym punkcie.

Łączą ich z nami wspólne doświadczenia z sąsiadem. Wojna zimowa i walka o niepodległość wobec Rosji, to prawdziwy wspólny mianownik.

Wspaniali, ciekawi ludzie – trzeba im tylko dać czas się oswoić. Przyroda wyjątkowa i piękna, Inna niż u nas, aż trudno uwierzyć, że to Bałtyk…

DOŁĄCZ DO NAS