Dla zwykłego człowieka przywiązanego do swoich dóbr materialnych, życie w zakonie jest trudne do wyobrażenia. Zarazem jesteśmy jednak ciekawi jak ono wyglądało w czasach przeszłych.

Obecne życie mnisie trochę odbiega o tego z przeszłości. Zasady jednak pozostają zawsze te same: modlitwa i pomoc bliźnim.

Brygidki, czyli Zakon Świętej Brygidy, Zakon Najświętszego Zbawiciela zostały sprowadzone do Gdańska przez Wielkiego Mistrza Krzyżackiego Konrada von Jungingen w 1396 r.

Sam zakon ma charakter dwoisty, czyli składać się powinien z sióstr zwanych brygidkami oraz braci-brygidów. Na wzorowy klasztor powinno przypadać 60 zakonnic i 25 zakonników, jednak dominowały siostry, które mieszkały w osobnym budynku. Głównym powołaniem była modlitwa, praca fizyczna i rozwój umysłowy.Liczby ta dla zakonu miały znaczenie symboliczne. Nie każdy kandydatka do zakonu mógł zostać      siostrą.

Aby móc ubiegać się do zostania mniszką należało mieć ukończone 18 lat. W ciągu roku kandydatka trzykrotnie prosiła zgromadzenie o przyjęcie do zakonu. Dopiero wówczas biskup dokonywał przyjęcia do klasztoru na czas próbny. Potem następowało oficjalne przyjęcie. Kandydatka winna była wnieść posag o wartości takiej, żeby odpowiadał jej rocznemu utrzymaniu. Pozostałe dobra winna była rozdać ubogim.

Zakonnica odziana była w ciemnowiśniowy habit. Na białej chuście był czarny welon. Na nim umieszczona była korona z białego płótna z pięcioma czarnymi krążkami (rysunek 1). Miało to symbolizować cierniową koronę Chrystusa oraz jego pięć bolesnych ran. Dla odróżnienia ksieni nosiła złoty krzyż z jasnofioletową wstęgą.

Rysunek 1: Nakrycie głowy brygidki

Zakonem wg reguły rządzi ksieni. Była ona wybierana dożywotnio przez zgromadzenie na wniosek biskupa. Na ksienię nie mogła zostać wybrana osoba o wątpliwym pochodzeniu, o złym usposobieniu lub nadmiernie ambitna. Po odebraniu konsekracji od biskupa, każda z zakonnic wyrażała szacunek i posłuszeństwo nowo wybranej ksieni. W szczególnych przypadkach (niewywiązywanie się z obowiązków, choroba itd.) ksieni mogła zostać odwołana lub zrezygnować.

Ksiena miała prawa, które nie przysługiwały innych zakonnicom. Mogła ona przyjmować jałmużnę przeznaczoną na rzecz utrzymania zakonu jak i prac związanych z działalnością zakonu.  Miała również prawo do osobnej celi. Pozostali członkowie zgromadzenia mieszkali we wspólnych sypialniach zwanych dormitoriami. Ksienia posiadała swoja zastępczynie czyli tzw. pannę starszą. Ponad to miała do pomocy siostry zwane stróżkami zakonu.

Zakonem zarządzała sama ksieni, chociaż dozwolone było w ważnych sprawach zasięgniecie porady u sióstr zakonnych, biskupa lub spowiednika. Do pomocy w klasztorze siostry mogły zatrudniać cztery osoby świeckie-kobiety.

Okresy postów były ściśle przestrzegane, również każda kolacja miała postny charakter. W tych dniach można było spożywać jedynie chleb i jarzyny oraz pić wodę. Posiłki mięsne dozwolone były tylko cztery razy w tygodniu (poza okresami postnymi).

Zwolnienia od postu lub prac fizycznych, z powodu choroby lub zmęczenia mogła udzielić ksieni. Chorą zakonnicą opiekowała się przełożona.

Początkowo nie było zwyczaju częstego przyjmowania Komunii Świętej. Do przystępowania do niej było wyznaczonych kilka dni w roku:

-we wszystkie wigilie świąt, w które poszczono o chlebie i wodzie

-w wigilie świąt wszystkich Apostołów

-w święta: św. Jana Chrzciciela, św. Michała Archanioła, w dniu Wszystkich Świętych, w Wielki Piątek i Boże Ciało;

-w Wielki Czwartek, w Wielkanoc, Wniebowstąpienie, Zesłanie Ducha Św. oraz w Boże Narodzenie

W zgromadzeniu obowiązywała reguła milczenia. Wzbronione były rozmowy kościele, refektarzu czy sypialni. Również rozmowy z rodziną podlegały ograniczeniom i prowadzone były przez kratę w tzw. Rozmównicy.

Spowiedź powszechna odbywała się w każdy czwartek podczas kapituły. Siostry przyznawały się do popełnionych przewinień, odstępstw od reguły itd. Karą była chłosta rózgami lub pobyt w ciemnicy zakonnej. Ta ostatnia kara stosowana była głownie w stosunku do osób nieposłusznych.

Siostry zobowiązane były do modlitwy, ale również do 5-6 godzinnej pracy fizycznej w ciągu dnia. Zakonnice zajmowały się prowadzeniem ochronek dla sierot oraz pomocą ubogim.

Obecnie siostry brygidki mające swoja siedzibę w Gdańsku, poświęcają się przywróceniu jedności chrześcijan.

DOŁĄCZ DO NAS