Na terenie odradzającego się państwa polskiego w 1918r. istniało kilka różnych kościołów i wyznań. Każdy z nich przedstawiał inny punkt widzenia na powstające państwo. Niektóre kościoły popierały powstanie państwa, inne próbowały temu przeszkodzić.

Kościół rzymskokatolicki stanowił główną siłę religijną w Polsce. Posiadał on jednak konserwatywny charakter. Kościół katolicki był za odtworzeniem państwa, jednak na zasadach istnienia dotychczasowej struktury społecznej. Był przeciwnikiem haseł rewolucyjnych, które głównie napływały ze strony rosyjskiej. Kościół nie popierał przeprowadzenia reform, nawet bardzo umiarkowanych. Popierał ugrupowania nacjonalistyczne i konserwatywne. Piłsudzki przez wielu księży katolickich był zwalczany i nieakceptowany.

Po stronie działalności patriotycznej i wyzwoleńczej opowiedzieli się również duchowni ewangeliccy.

Księża Kościoła greckokatolickiego uczestniczyli natomiast aktywnie w ruchu ukraińskim. Część Ukrainy ze Lwowem, które miały być przyłączone do Polski,  dążyła wówczas do usamodzielnienia się. Przywódca  tego kościoła, metropolita Roman Szeptycki, noszący zakonne imię Andrzej, angażował w duchu antypolskim. Nie odegrał on jednak znaczącej roli ponieważ w głównym momencie nie było go na terenie Ukrainy.

Inne było nastawienie metropolity obrządku ormiańskiego, arcybiskupa Józefa Teofila  Teodorowicza, który wiązał się z endecją i działał w jej duchu.

We Lwowie znajdowały się kurie trzech obrządków katolickich, działało wiele zakonów. Podobnie przedstawiała się sytuacja w Wilnie, jednak stosunki wyznaniowe były tam mniej skomplikowane.

DOŁĄCZ DO NAS