Aż trudno uwierzyć, że historia firmy Harley-Davidson zaczęła się sto lat temu, w małej komórce o powierzchni 12 mkw. Tak właśnie narodziła się amerykańska legenda. Mały barak w Milwaukee w stanie Wisconsin już w 1901 r. stał się miejscem eksperymentów nad pojazdami zwanymi wówczas bicyklami. Dwa lata później William Harley wraz z braćmi Davidson, Athurem i Walterem, mogli świętować wyprodukowanie pierwszego motocykla. Nazywał się Silent Grey Fellow i miał jednocylindrowy silnik o pojemności 410 cm sześc. W szopie za rodzinnym domem Davidsonów rusza produkcja jednośladów. Powstaje nowy silnik o pojemności 494 cm3. Rok 1903, w którym powstały trzy pierwsze pojazdy Harley’a i Davidson’ów był przełomowy dla techniki nie tylko z tego względu. To właśnie wtedy Henry Ford pokazał światu swój pierwszy samochód “Model A”. Wtedy też bracia Wright na pokładzie samolotu Kitty Hawk odbyli pierwszy, udany lot, rozpoczynający erę lotnictwa. Ale oficjalne przedsiębiorstwo o nazwie Harley-Davidson Motor Company Inc. powstało nieco później, bo w 1907 r.

Pierwsze sportowe sukcesy

W 1908 r. Walter Davidson odnosi pierwszy sportowy sukces w wyścigu w Catskill Mountains, zyskując ogromny rozgłos dla firmy. Produkcja motocykli sięgała wtedy 150 egzemplarzy. Do tego momentu maszyny z Milwaukee miały proste, jednocylindrowe silniki. W 1909 r. nastąpił przełom, wyznaczający jednośladom Harleya-Davidsona drogę, z której nie zeszły do dzisiaj. Po raz pierwszy pojawił się widlasty silnik o dwóch cylindrach rozchylonych o kąt 45 stopni. Tak zostało do dzisiaj, chociaż Harleya nie ominęły epizody z innymi jednostkami napędowymi. Nadal produkowane były jednocylindrówki, a nawet dwucylindrowe “boksery”. Pierwszy “widlak” miał moc 7 KM i zapewniał prędkość maksymalną 60 mil na godzinę. Produkcja w 1909 r. sięgała 1150 motocykli, po czterech kolejnych latach już blisko 13 000 egzemplarzy. W tym czasie pierwsze harleye pojawiły się w Polsce. Pierwsze przedstawicielstwo tej firmy miało swoją siedzibę w Warszawie.

Harley i wojna

Harleya-Davidsona nie zabrakło również na frontach I wojny światowej. Wtedy właśnie zakład w Milwaukee staje się największą fabryką motocykli na świecie. Zaopatruje dealerów w 67 krajach a produkcja wzrasta do ponad 28 000 egzemplarzy. Część tych motocykli przyjechała także do polski, wraz z błękitną armią gen. Józefa Hallera. Większą ilość zakupił zaś rząd RP w latach 1919 - 1920. Wojskowe Harleye brały udział w wojnie 1920 roku, oraz w III powstaniu śląskim. Później trafiły zaś do Policji Państwowej, która przez wiele następnych lat zaopatrywała się, już u polskich dealerów w amerykańskie motocykle.

W latach 20. konstruktorzy poprawiali osiągi jednośladów. Nie tylko rosła prędkość, ale także wprowadzano kolejne nowinki techniczne. Rośnie pojemność skokowa silników, w 1925 roku pojawia się zbiornik paliwa w kształcie kropli, wprowadzony zostaje przedni hamulec. Najsłynniejsze modele tamtych czasów to Peashooter (“dmuchawka”) z 1926 r. i B Racer.

W latach dwudziestych rośnie też popularność amerykańskiej marki także w Polsce. Harley-e wygrywają w wyscigach, stanowią też popularny sprzęt policji i wojska.

Mimo trudnej sytuacji, wywołanej wielkim kryzysem, w 1936 r. powstaje nowy model Harley’a serii E z górnozaworowym silnikiem o pojemności 61 cali sześciennych, “Knucklehead” (głowica jak pięść). To bodaj najważniejszy model w historii firmy, otwierający wielki rozdział współczesnych motocykli z Milwaukee. Wszystkie następne “wielkie dwucylindrówki” będą ewolucją maszyn serii E.

Również w trakcie II wojny światowej Harley-Davidson produkuje jednoślady na potrzeby Aliantów. Powstaje militarna wersja - WLA, bazująca na produkowanej od 1938 roku odmianie WLD. W ręce żołnierzy armii walczących z faszystami trafiło 90 000 takich maszyn. Miały osłonę pod silnikiem, boczne rury ochronne, karabin, światło maskujące i pojemne, skórzane torby boczne. Harley-e WLA, były używane także przez Wojsko Polskie na Zachodzie, oraz oddziały LWP. Wiele tych motocykli przekazano też polsce w ramach reparacji wojennych. Aż do lat dziewięćdziesiątych, był to jedyny prawdziwy harley, dostępny na naszym rynku.

Zakończenie wojny stało się dla Harleya-Davidsona  otwarciem nowego rozdziału w historii firmy. Przyczynkiem do tego było wprowadzenie w 1948 r. nowego silnika “Panhead” (głowica jak patelnia) o pojemności 74 cali sześciennych. Był on znacznie nowocześniejszy od poprzedników. Miał aluminiową głowicę i hydrauliczne popychacze zaworowe.

W 1949 r. w modelu Hydra Glide wprowadzono hydrauliczny widelec przedni. Powojenne realia wymagały także produkcji lekkich i tanich motocykli. Takich choćby jak wzorowane
na DKW Hummery (najpierw 125, później 165 cm3) czy Bobcat.

Później Harley tracił rynki, głównie za sprawą brytyjskich “dwucylindrówek”. Powrót udaje się dopiero w 1957 r., wraz z powstaniem Sportstera. Ta jedna z ważniejszych konstrukcji firmy staje się ogromnym sukcesem. W tym czasie kierownictwo Harleya podejmuje również ważne decyzje handlowe. Kupiono włoską firmę Aeronautica Macchi S.p.A. z Varese (Aermacchi). Przez 18 lat, aż do 1978 r. produkowane będą we włoszech lekkie jednoślady, sprzedawane za oceanem pod szyldem Harleya-Davidsona. Miały 50, 125, 250, 350 cm3, a ich nazwy stanowiły swoistą mieszankę amerykanizmów i włoszczyzny: Shortster, Leggero, Baja, Sprint.

Ważna data to również rok 1958, gdy pokazano po raz pierwszy typowo turystycznego
Duo Glide. Motocykl, który rozpoczął erę “flagowych” motocykli Harleya zwanych “kredensami” był komfortowy dzięki hydraulicznemu resorowaniu obu kół. Miał również bieg wsteczny i objęty był pełną ofertą turystycznych akcesoriów. Kontynuacją tego kierunku były słynne Electra Glide i nowocześniejsze w wyglądzie Tour Glide, nazywane “pełnymi kredensami”. To one staną się oddzielną legendą amerykańskich szos.

W 1965 r. nadchodzi zmierzch silnika “Panhead”. Jego miejsce zajmuje rok później nowocześniejszy silnik “Shovelhead” (głowica jak szufla), a wraz z nim elektryczny rozrusznik.

W 1969 r. firma zostaje przejęta przez koncern American Machine and Foundry Company. Prezes AMF, Rodney Gott, był fanem Harleya jeszcze przed II Wojną Światową. W 1971 r. motocykle z Milwaukee zapisują się trwale w wyścigach dragsterów. Monstra do przyspieszeń na krótkim dystansie zaledwie kilkuset metrów do białości rozgrzewają widzów swą widowiskowością. Joe Smith na Harley’u pokonuje magiczną barierę 9 sekund.

Motocyklowy boom lat siedemdziesiątych wyraźnie poprawia koniunkturę. Powstają nowe zakłady Harley-Davidsona w York. Powierzono im produkcję podwozi i końcowy montaż jednośladów. Układy napędowe nadal produkowane są w fabryce w Milwaukee, będącej cały czas siedzibą firmy.

W lata osiemdziesiąte firma wchodzi z nową wersją flagowego motocykla turystycznego. Tour Glide FLT otrzymuje elastycznie zawieszony silnik (eliminowanie wibracji) o pojemności 80 cali sześciennych i łańcuch napędowy w zamkniętej obudowie wypełnionej olejem. Zyskuje wkrótce miano “Króla Autostrady”, stając się jednocześnie prekursorem współczesnych, turystycznych motocykli spod znaku Harley-Davidson.

Pojawiają się nowe modele, a wraz z nimi powstaje nowe oblicze Harley’a. Postawiono

na poprawę jakości i niezawodności. Położono duży nacisk na styl i tradycje. Było

to niezwykle ważne wobec nawałnicy japońskich jednośladów, zdobywających rynki świata nie tylko niskimi cenami, ale również niezwykle nowoczesną techniką i technologią. Jednym

z pomysłów firmy z Milwaukee było utworzenie w 1983 r. Harley Owners Group (HOG), największego klubu motocyklowego sponsorowanego przez producenta motocykli. Narodowe oddziały HOG skupiają właścicieli motocykli z Milwaukee, organizując firmowe imprezy, pomagając w zdobyciu części zamiennych, integrując miłośników marki dosłownie w każdy możliwy sposób.

W 1984 r. wchodzi na rynek silnik V2 Evolution. W pewnym stopniu był on na pewno wynikiem współpracy z niemiecką firmą Porsche, słynącą z produkcji sportowych samochodów. Wiadomo, że prowadzono nawet wspólne prace nad czterocylindrowym, widlastym silnikiem. Ale taka jednostka napędowa jak na razie nie pojawiła się w Harley’u. Lata osiemdziesiąte nie należą do łatwych. Sytuację ratuje wejście na giełdę i sprzedaż akcji. W marcu 1987 r. Harley-Davidson składa petycję do Komisji Handlu Międzynarodowego

O zaostrzenie stawek celnych na japońskie jednoślady.

Dwunastego czerwca 1993 r. w Milwaukee Harley-Davidson świętuje swoje dziewięćdziesiąte urodziny. Pod siedzibę firmy przybywa ponad 100 000 entuzjastów marki. Parada 60 000 motocykli rozciąga się na przestrzeni ośmiu mil ! Rozpoczyna się właśnie motocyklowy boom lat dziewięćdziesiątych. Zupełnie inny niż ten przed dwudziestu lat. Pojawia się moda na klasycyzm, a wraz z nią ogromny popyt na choppery i cruisery. Koniec lat 90. to także zupełnie nowe, widlaste silniki Twin Cam 88 z wałkami rozrządu w głowicy i wałkami wyrównoważającymi eliminującymi drgania. Ale charakterystyczne wibracje amerykańskich “widlaków” nie zniknęły zupełnie.

NAJWAŻNIEJSZE DATY W HISTORII FIRMY HARLEY-DAVIDSON

1903 - pierwszy motocykl Silent Grey Fellow

1907 - założenie Harley-Davisdson Motor Company Inc.

1909 - pierwszy silnik widlasty V2 45°

1918 - zakłady Harley-Davidson największą fabryką motocykli na świecie

1933 - silnik Knucklehead

1948 - silnik Panhead

1957 - premiera Sportstera, wkrótce najpopularniejszego Harleya

1960 - przejęcie włoskiej firmy Aermacchi

1966 - silnik Shovelhead

1969 - przejęcie Harleya-Davidsona przez koncern AMF

1978 - sprzedaż firmy Aermacchi

1981 - wykupienie Harleya-Davidsona z koncernu AMF

1983 - utworzenie klubu Harley Owners Group (HOG)

1984 - silnik Evolution

1998 - silnik Twin Cam 88. Przejęcie firmy Buell

DOŁĄCZ DO NAS