wzmianki O MlERZESZYNIE DO ROKU 1466

Z okresu, gdy Pomorzem Gdańskim władali książęta pomorscy, a więc z XI-XIII w., nie ma informacji dotyczących wsi Mierzeszyn. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą dopiero z czasów panowania krzyżackiego na ziemi gdańskiej. Na mocy traktatu kaliskiego z 1343 r., kiedy to król Polski Kazimierz Wielki zrzekł się Pomorza, zakon krzyżacki mógł swobod­nie umacniać swoją pozycję. Służący mu wiernie rycerze często otrzymywali w nagrodę określoną ilość ziemi, która była wolna od podatku, a także dostawali prawo podejmowa­nia decyzji dotyczących przyznanych posiadłości. Akt nadania wsi był spisywany i pieczę­towany. Tak też było w przypadku Mierzeszyna, gdzie początkowo znajdował się folwark krzyżacki wójtostwa tczewskiego¹⁸. 2 lutego 1356 r. w Lubinku na dworze zakonnym wój­tostwa, wielki mistrz Winrych von Kniprode przekazał swemu wiernemu słudze Bartuszo-wi 60 włók ziemi, na której miała powstać wioska Meisterwaldt¹⁹. Bartusz i jego prawowici potomkowie mieli odziedziczyć 6 włók ziemi wolnej od podatku na zasadzie wieczystego posiadania, a także urząd sołtysa. W planach była budowa kościoła, dlatego 4 włóki miały pozostać wolne dla proboszcza. Pozostałe 50 włók objęte było podatkiem. W dzień św. Mar­cina, czyli 11 listopada, mieszkańcy wsi mieli przekazywać od każdej włóki pół marki, du­że kury oraz odpracowywać dwa dni. Do tego dochodziły jeszcze pieniądze dla proboszcza, a od każdej włóki po pół korca pszenicy i owsa. Na początku rozbudowy wsi, a także w ra­zie nieurodzaju daniny były pomniejszane²⁰.

W dokumencie lokacyjnym z 1356 r. wzmiankowana jest parana, ale nie ma nazwiska proboszcza. Mierzeszyn został dokładnie zaplanowany. W centrum wsi znajdował się podłużny plac (dziedziniec), na którym miał powstać kościół, a obok cmentarz i szkoła. Plebania miała być wybudowana niedaleko świątyni. Wzdłuż wioski przebiegała droga, po której obu stronach mieściły się zabudowania. Mieszkańcy zostali zobowiązani do należytego utrzymania dróg dojazdowych do pól i innych dróg lokalnych na terenie wsi. Z tego obowiązku wynikał przymus bezpłatnych robót na rzecz dworu lub gromady wiejskiej²¹. W roku 1371wójt Tczewa, za zgodą wielkiego mistrza krzyżackiego, przekazał grubemu Ottonowi i jego spadkobiercom młyn w Mierzeszynie i 2 włóki ziemi na prawie chełmińskim, wolne od czynszu przez trzy i pól roku. 8 września 1387 r. wielki mistrz przekazałna prawie chełmińskim Paske Lessochowi i jego spadkobiercom 20 włók lasu pomiędzy Mierzeszynem a Świnią Budą. Kolejny akt własności dotyczący ziem w okolicy Mierzeszyna miał miejsce 19 listopada 1418 r. w Malborku, kiedy to wielki mistrz Michał Kuchmeister przekazał na prawach magdeburskich Dietrichowi von Logendorfowi i jego spadkobiercom 20 włók ziemi na granicy Jeziora Przywidzkiego i Mierzeszyna. Niewiele później, 2 lutego 1419 r., mistrz zakonu krzyżackiego przekazał gdańskiemu burmistrzowi Gertowi von Becke, w zamian za jego zasługi, wieś zwaną Szklana Góra (miejscowość położona miedzy Kozią Górą a Pomlewem) z 25 włókami ziemi i hutę szkła w Mierzeszynie z 1,5 włókami ziemi²². W tym czasie Mierzeszyn był wsią czynszową wójtostwa Tczew, leżącą w okręgu Sobowidz. W wielkiej księdze czynszów zakonu czytamy, że Mierzeszyn posiada 50 włók ziemi, od których powinien płacić czynsz. Odnotowano tam, że 29 włók jest zajętych, 2 włóki są wolne jeszcze tylko w tym roku, a 5 będzie wolnych jeszcze przez dwa lata. Czynsz od jednej włóki wynosił pół marki. Wioska płaciła również czynsz w wysokości 3 marek od nadmiaru. Było to nowe zasiedlenie na warunkach dokumentu z roku 1356. O młynie przyznanym grubemu Ottonowi nie ma już żadnej wzmianki. Być może powstałaz niego huta szkła, która później należała do wioski Szklana Góra²³.

cdn...

Publikacja jest wynikiem konkursu zorganizowanego w Powiecie Gdańskim. Niniejsza publikacja stanowi promocję Powiatu Gdańskiego.

DOŁĄCZ DO NAS